Filters

Gehoorbescherming bij impulsgeluid van schieten, jacht en vuurwerk

Thijs Worm4 oktober 2026Bijgewerkt 7 oktober 20266 min leestijd

Impulsgeluid is een zeer kort en extreem hard geluid, zoals een schot of de knal van vuurwerk. Voor zulke pieken gelden aparte grenzen in dB(C). Vanaf 135 dB(C) moet een werkgever al gehoorbescherming beschikbaar stellen. Draag bij schieten, jacht en vuurwerk daarom altijd gehoorbescherming, ook als je maar even blijft.

Bij aanhoudend lawaai bouwt gehoorschade zich langzaam op. Bij impulsgeluid ligt dat anders. Een KNO-arts van UMC Utrecht zegt in een bericht van VeiligheidNL dat één enkele harde knal al dingen in je oor kapot kan maken. In dit artikel lees je hoe hard schoten en vuurwerk zijn, welke regels er gelden en of een otoplastiek, een oorkap of allebei het beste past.

Wat is impulsgeluid?

Impulsgeluid duurt maar een fractie van een seconde, maar de druk is extreem hoog. Een gewone gemiddelde meting in dB(A) laat zo'n piek nauwelijks zien. Daarom wordt impulsgeluid apart gemeten als piekgeluidsdruk. Het Arbobesluit definieert dat als de maximumwaarde van de C-gewogen momentane geluidsdruk. Op een geluidsmeter heet die waarde LCpeak of LCpk, uitgedrukt in dB(C).

De Nederlandse Arbeidsinspectie noemt als voorbeelden van werk met kortdurende, zeer hoge geluidsniveaus het werken met een schietpistool in de bouw en het richten van metaal. Buiten het werk zijn schieten, jagen en vuurwerk de bekendste bronnen.

Wil je eerst meer weten over het verschil tussen dB, dB(A) en dB(C)? Lees dan hoe hard is te hard? Decibel en gehoorschade uitgelegd

Hoe hard zijn schoten en vuurwerk?

In een artikel in De Jager, het blad van de Koninklijke Nederlandse Jagersvereniging, worden deze piekwaarden genoemd.

Bron	Piekniveau
Patroon .22 LR	meer dan 130 dB
Hagelpatroon kaliber 12	circa 150 dB
Buks kaliber .30-06, op 1 meter	tot 170 dB

Ter vergelijking, de grenswaarde voor piekgeluid op het werk is 140 dB(C). Volgens hetzelfde artikel kan schieten zonder gehoorbescherming al na één onbeschermd schot blijvende gehoorschade geven.

Ook vuurwerk zorgt elk jaar voor klachten. Uit onderzoek van VeiligheidNL na de jaarwisseling van 2022 op 2023 bleek dat 6 procent van de volwassen Nederlanders die vuurwerk afstaken of buiten keken, daarna een vorm van gehoorschade ervoer, zoals een piep in het oor, doofheid, een dof gevoel of vervorming van geluid. Bij 20- tot 29-jarigen was dat 10 procent. Toch droeg maar 15 procent van de volwassen afstekers gehoorbescherming, en 4 procent van de volwassen kijkers. Van de kinderen droeg ongeveer 1 op de 5 gehoorbescherming.

Welke regels gelden voor piekgeluid?

Op het werk staan de grenzen in het Arbobesluit. Naast de bekende waarden voor de dagelijkse blootstelling gelden aparte waarden voor de piekgeluidsdruk. De Arbeidsinspectie zet ze in haar werkinstructie zowel in pascal (zoals in de wet) als in dB(C).

Waarde	Piekgeluidsdruk	Gevolg
Onderste actiewaarde	112 Pa (135 dB(C))	Werkgever stelt geschikte gehoorbescherming beschikbaar
Bovenste actiewaarde	140 Pa (137 dB(C))	Gehoorbescherming dragen is verplicht, plan van aanpak nodig
Grenswaarde	200 Pa (140 dB(C))	Mag niet worden overschreden, gemeten mét de demping van de gehoorbescherming

Ben je werkgever bij defensie, politie, een schietvereniging of in de zware industrie? Kijk dan ook naar Audibling Zakelijk voor gehoorbescherming voor je team.

Otoplastiek, oorkap of allebei?

Er zijn drie hoofdvormen van gehoorbescherming, namelijk oorkappen, universele oordopjes en otoplastieken op maat. Het Arboportaal zet de verschillen op een rij.

Type	Volgens het Arboportaal	Let op
Oorkappen	Bij goed omsluiten is een demping tot 30 dB(A) mogelijk	Kan warm worden, en de sterke afsluiting kan als storend worden ervaren
Universele oordopjes	In de gehoorgang geplaatst	Worden niet altijd goed ingebracht, waardoor de demping onvoldoende kan zijn
Otoplastieken	Bescherming oplopend tot 30 dB(A), met selectieve demping zodat een gesprek mogelijk blijft	Laat de pasvorm regelmatig controleren
Combinatie oordop en oorkap	Maximaal ongeveer 35 dB(A)	De samen bereikte demping is altijd minder dan de twee dempingen opgeteld

De NVAB-richtlijn over beroepsslechthorendheid geeft als vuistregel dat je bij kortstondige blootstelling aan lawaai beter kappen of oordoppen kunt gebruiken, en bij continue blootstelling otoplastieken. Voor wie regelmatig schiet of jaagt, is een otoplastiek daardoor een logische basis. Wil je meer demping, bijvoorbeeld bij zware kalibers, dan kun je een otoplastiek combineren met een oorkap. Laat je daarover adviseren door een audicien. Voor sportschutters staat meer over binnenbanen, buitenbanen en kleiduivenschieten op de pagina gehoorbescherming in de schietsport. Een algemene vergelijking van kap en dop, ook voor werk en met een bril of helm, lees je in oordoppen of oorkappen.

Het DIM-filter beschermt niveauafhankelijk

Bij jagen en schieten wil je niet alleen beschermd zijn, je wilt ook horen wat er om je heen gebeurt, zoals een collega, een commando of wild in de buurt. Daarvoor is het DIM-filter van Dynamic Ear Company bedoeld. De fabrikant omschrijft het als een niveauafhankelijk filter voor bescherming tegen impulsgeluid, waarbij je je omgeving blijft waarnemen.

DIM is geen filter met 'zo veel mogelijk demping'. De SNR van de DIM-varianten ligt tussen 15 en 19 dB. Het idee is juist dat je bij normaal geluid goed blijft horen, terwijl het filter bij harde pieken zijn werk doet. De DI-filters hebben een hogere SNR (22 tot 26 dB), maar dempen constant en zijn bedoeld voor aanhoudend industrieel lawaai. Alle waarden staan op onze filterpagina en in filters in otoplastieken uitgelegd.

Audibling gebruikt het DIM-filter in de oordoppen voor jagen en schieten en de oordoppen voor vuurwerk. Omdat de filters wisselbaar zijn, kun je later altijd een ander filter kiezen.

Tips voor schieten en jagen

Doe je gehoorbescherming in vóór het eerste schot, niet erna. Eén onbeschermd schot telt al.
Bescherm ook je oren als je niet zelf schiet maar naast de schutter staat of op de baan bent.
Controleer of je otoplastiek goed afsluit. Een otoplastiek die los zit, beschermt minder. Lees veelgemaakte fouten bij het gebruik van otoplastieken.
Overweeg bij zware kalibers een combinatie met een oorkap.

Vuurwerk na het landelijke verbod

Sinds 1 augustus 2026 geldt in Nederland een landelijk vuurwerkverbod voor consumenten. De jaarwisseling van 2026 op 2027 is de eerste waarbij het verbod geldt. Consumenten mogen alleen nog klein vuurwerk afsteken, zoals sterretjes en knalerwten. Vuurpijlen, cakes, compoundboxen en knalvuurwerk mogen alleen nog door professionals worden afgestoken. Verenigingen en stichtingen kunnen van de gemeente een ontheffing krijgen om tijdens de jaarwisseling vuurwerk af te steken. Dat staat in de regels voor vuurwerk van de Rijksoverheid.

Harde knallen blijven er dus. Je hoort ze bij een vuurwerkshow, bij een vereniging met een ontheffing, als er in de buurt toch vuurwerk afgaat en bij oud en nieuw in het buitenland. Professionals die een show afsteken, staan er het dichtst bij. Of carbidschieten mag, bepaalt de gemeente. Meer daarover lees je in gehoorbescherming bij carbidschieten.

Tips voor vuurwerk

Draag gehoorbescherming, ook als je alleen kijkt. Volgens VeiligheidNL droeg slechts 4 procent van de volwassen kijkers iets in de oren.
Denk aan kinderen. Een otoplastiek op maat past ook kleine oren. Zie oordoppen voor kinderen.
Laat je op tijd aanmeten. Na het maken van de oorafdruk duurt het ongeveer drie weken voordat je otoplastieken klaar zijn. Een aangesloten audicien vind je via afspraak maken.

Nog niet bekend met otoplastieken? Lees wat is een otoplastiek? of bekijk de collectie oordoppen op maat.

Veelgestelde vragen

Welke gehoorbescherming is het beste voor schieten?

Dat hangt af van het kaliber, de omgeving en hoe vaak je schiet. Een otoplastiek met een niveauafhankelijk DIM-filter is een comfortabele basis. Wil je meer demping, bijvoorbeeld bij zware kalibers, dan kun je die combineren met een oorkap.

Zijn otoplastieken genoeg bij vuurwerk?

Voor kijkers bij een vuurwerkshow en voor professionals die vuurwerk afsteken, geeft een goed passende otoplastiek bescherming tegen de knallen. Houd daarnaast altijd afstand. Hoe dichter bij de knal, hoe hoger de piek.

Wat betekent dB(C)?

dB(C) is een meting met een C-filter, waarbij lage tonen minder worden weggefilterd dan bij dB(A). De Arbo-regels gebruiken dB(C) voor de piekgeluidsdruk van knallen en klappen.