PPE-3 betekent dat gehoorbescherming valt in risicocategorie III van de Europese PBM-verordening (EU) 2016/425. Dat is de categorie voor risico's met zeer ernstige of onomkeerbare gevolgen, waaronder schadelijk lawaai. EN 352 is de Europese normenreeks met de eisen waaraan gehoorbeschermers zoals oorkappen en oordoppen moeten voldoen.
Op de verpakking of in de gebruiksaanwijzing van gehoorbescherming kom je allerlei codes tegen, zoals CE gevolgd door een nummer, EN 352-2, SNR en H, M en L. In dit artikel leggen we uit wat ze betekenen, waar ze vandaan komen en waar je als gebruiker of inkoper op let.
PPE, PBM en de verordening (EU) 2016/425
PPE staat voor de Engelse term personal protective equipment. In het Nederlands is dat PBM, persoonlijke beschermingsmiddelen. Voor PBM geldt in de hele Europese Unie dezelfde wet, Verordening (EU) 2016/425. Die is van toepassing sinds 21 april 2018 en verving de oude PBM-richtlijn 89/686/EEG.
De verordening bepaalt onder meer dat fabrikanten technische documentatie opstellen, een conformiteitsbeoordeling uitvoeren of laten uitvoeren, een EU-conformiteitsverklaring opstellen en de CE-markering aanbrengen. Die documentatie en verklaring moeten ze tien jaar bewaren.
Wat betekent categorie III (PPE-3)?
De verordening deelt alle PBM in drie risicocategorieën in. Categorie III omvat volgens bijlage I uitsluitend de risico's die zeer ernstige gevolgen kunnen hebben, zoals overlijden of onomkeerbare schade aan de gezondheid. In de lijst van die risico's staat onder letter m schadelijk lawaai. Gehoorbescherming valt daarom altijd in categorie III, dezelfde categorie als bijvoorbeeld bescherming tegen vallen van grote hoogte of tegen gevaarlijke stoffen.
| Categorie | Soort risico | Conformiteitsbeoordeling (artikel 19) |
|---|---|---|
| I | Minimale risico's | Interne productiecontrole door de fabrikant (module A) |
| II | Risico's die niet onder I of III vallen | EU-typeonderzoek (module B) plus conformiteit met het type op basis van interne productiecontrole (module C) |
| III | Risico's met zeer ernstige of onomkeerbare gevolgen, waaronder schadelijk lawaai | EU-typeonderzoek (module B) plus productcontroles onder toezicht met willekeurige tussenpozen (module C2) of kwaliteitsborging van het productieproces (module D) |
Het verschil met de lagere categorieën is dat bij categorie III een aangemelde instantie betrokken is, niet alleen bij het typeonderzoek maar ook bij het toezicht op de productie. Een fabrikant kan dus niet zelf verklaren dat zijn gehoorbescherming veilig is.
De CE-markering en het nummer erachter
Volgens artikel 17 van de verordening wordt de CE-markering zichtbaar, leesbaar en onuitwisbaar op het PBM aangebracht. Kan dat door de aard van het product niet, dan staat de markering op de verpakking en in de documenten die erbij horen. Bij een kleine otoplastiek is dat begrijpelijk.
Voor PBM van categorie III wordt de CE-markering gevolgd door het identificatienummer van de aangemelde instantie die betrokken is bij het toezicht op de productie. Zie je bij gehoorbescherming alleen 'CE' zonder nummer erachter, vraag dan door.
Wat is EN 352?
De verordening beschrijft de essentiële eisen, maar niet tot in detail hoe je die test. Dat staat in geharmoniseerde Europese normen. Voor gehoorbeschermers is dat de reeks EN 352. Fabrikanten die een geharmoniseerde norm volgen, krijgen een vermoeden van overeenstemming met de eisen uit de verordening waar die norm betrekking op heeft. De Europese Commissie publiceert welke normen geharmoniseerd zijn. Voor PBM staat die lijst in Uitvoeringsbesluit (EU) 2023/941 (zoals gewijzigd).
| Deel | Onderwerp |
|---|---|
| EN 352-1 (2020) | Gehoorkappen |
| EN 352-2 (2020) | Oordoppen (oorproppen) |
| EN 352-3 (2020) | Aan industriële veiligheidshelmen bevestigde gehoorkappen |
| EN 352-4 (2020) | Niveauafhankelijke gehoorkappen |
| EN 352-5 (2020) | Actieve geluidsreducerende oorkappen |
| EN 352-6 (2020) | Gehoorkappen met elektrische audio-ingang |
| EN 352-7 (2020) | Niveauafhankelijke oorproppen |
| EN 352-8 (2020) | Gehoorkappen met muziekvoorziening |
| EN 352-9 (2020) | Oorproppen met veiligheidsgerelateerde audio-ingang |
| EN 352-10 (2020) | Oorproppen met audio-ingang voor amusement |
Voor otoplastieken en andere oordoppen is vooral EN 352-2 van belang. De referenties naar de oudere versies (uit 2001, 2002 en 2008) zijn per 21 juli 2024 geschrapt; sindsdien gelden de versies uit 2020.
Vraag je je af of draadloze oordopjes met ruisonderdrukking ook gehoorbescherming zijn? Dat lees je in AirPods Pro als gehoorbescherming.
Een detail dat inkopers moeten kennen
In het uitvoeringsbesluit staat bij EN 352-1, -2 en -3 een opmerking. Deze normen vereisen geen etiket met het geluidsdempingsniveau op het product. Toch eist de verordening in bijlage II (punt 3.5) dat op ieder PBM tegen lawaai een etiket met het geluiddempingsniveau staat, of op de verpakking als dat op het product niet kan. Een fabrikant moet die demping dus hoe dan ook vermelden.
SNR en HML geven de demping op de verpakking
Die demping wordt meestal weergegeven met twee soorten getallen.
- SNR (Single Number Rating) is één getal voor de gemiddelde demping over alle frequenties, in dB. Handig om producten snel te vergelijken.
- HML zijn drie getallen voor de demping bij hoge (H), middelhoge (M) en lage (L) tonen. Daaraan zie je of een product alle tonen gelijkmatig dempt of vooral de hoge.
Een uitgebreide uitleg met rekenvoorbeelden staat in de SNR-waarde op oordoppen uitgelegd.
Let wel, de waarde op de verpakking is gemeten onder laboratoriumomstandigheden. De NVAB-richtlijn over beroepsslechthorendheid wijst erop dat de effectieve demping in de praktijk vaak lager is dan in de gebruiksaanwijzing staat. Als vuistregel noemt de richtlijn om de opgegeven demping te verminderen met twee keer de standaarddeviatie, die fabrikanten ook moeten vermelden. Een goede pasvorm en juist gebruik maken hier het verschil.
Wat betekent dit bij Audibling?
De otoplastieken van Audibling zijn PPE-3 conform EN 352. Ze worden op maat gemaakt in ons eigen lab Audiform in Kilder en hebben wisselbare membraanfilters van Dynamic Ear Company. Per filter is de demping bekend.
| Filterserie | Bedoeld voor | SNR |
|---|---|---|
| DR | Algemeen gebruik | 7 tot 19 dB |
| DM | Muziek en communicatie | 10 tot 20 dB |
| DI | Industrie en productie | 22 tot 26 dB |
| DIM | Impulsgeluid, niveauafhankelijk | 15 tot 19 dB |
De H-, M- en L-waarden per filter vind je op onze filterpagina. Meer achtergrond lees je in filters in otoplastieken uitgelegd en in ons overzichtsartikel wat is een otoplastiek?
Waar werkgevers en inkopers op letten
Volgens het Arbobesluit moet een werkgever vanaf een dagelijkse blootstelling van 80 dB(A) gehoorbescherming beschikbaar stellen, en vanaf 85 dB(A) is dragen verplicht (zie decibel en gehoorschade). Let bij de keuze op deze punten.
- CE-markering met het identificatienummer van de aangemelde instantie.
- Verwijzing naar het juiste deel van EN 352, bijvoorbeeld EN 352-2 voor oordoppen.
- SNR en HML die passen bij het gemeten geluidsniveau. Niet te weinig, maar ook niet onnodig veel demping.
- Gebruiksaanwijzing en EU-conformiteitsverklaring, of het internetadres waar die verklaring te vinden is.
- Pasvorm en draagcomfort, want gehoorbescherming die niet prettig zit, wordt minder gedragen. De NVAB-richtlijn adviseert otoplastieken bij continue blootstelling.
- Bij impulsgeluid ook de piekwaarden. Zie gehoorbescherming bij impulsgeluid.
Wil je otoplastieken voor je team? Vanaf 10 personen meten we op locatie aan, en vanaf 10 stuks kan jullie eigen logo erop. Kijk op Audibling Zakelijk of bekijk de prijzen. Voor bouwplaatsen is er bijvoorbeeld oordoppen voor de bouw, voor productie oordoppen voor voeding en farma.
Veelgestelde vragen
Wat betekent PPE categorie 3?
Het is de hoogste risicocategorie uit de PBM-verordening (EU) 2016/425, voor risico's met zeer ernstige of onomkeerbare gevolgen. Schadelijk lawaai valt daaronder, dus gehoorbescherming is altijd categorie III.
Is EN 352 verplicht?
De verordening is verplicht. De norm is het middel om aan te tonen dat je eraan voldoet. Wie een geharmoniseerde norm zoals EN 352 volgt, krijgt een vermoeden van overeenstemming met de eisen waarop die norm betrekking heeft.
Waar vind ik de SNR van mijn gehoorbescherming?
Op het etiket van het product of, als dat niet kan, op de verpakking en in de gebruiksaanwijzing. Bij Audibling staat de SNR per filter op de filterpagina.
Wat betekent het nummer achter CE?
Bij PBM van categorie III is dat het identificatienummer van de aangemelde instantie die toezicht houdt op de productie.
Bronnen
- Verordening (EU) 2016/425 betreffende persoonlijke beschermingsmiddelen (EUR-Lex)
- Uitvoeringsbesluit (EU) 2023/941 met de geharmoniseerde normen voor PBM (geconsolideerde tekst, EUR-Lex)
- Arboportaal, Wat zegt de wet over lawaai op het werk?
- NVAB, Multidisciplinaire richtlijn Preventie beroepsslechthorendheid (pdf)
- Dynamic Ear Company, akoestische filters voor otoplastieken
Meer artikelen
Naar de kennisbank →
Ontwerp je oordoppen
Kies je kleur, filter en afwerking in het designlab.