Zo zorg je dat medewerkers hun gehoorbescherming echt dragen

Medewerkers dragen hun gehoorbescherming als die de hele dienst comfortabel zit, als ze collega's en signalen nog horen en als dragen op de werkvloer gewoon is. Kies daarom bescherming op maat met een passend filter, geef herhaald voorlichting, laat leidinggevenden het goede voorbeeld geven en controleer het gebruik. De Arbowet vraagt dat ook.

Gehoorbescherming uitdelen is het makkelijke deel. Volgens een rapport van de Nationale Hoorstichting uit 2014, op basis van de Nationale Enquête Arbeidsomstandigheden, droeg bijna de helft (47,9%) van de mensen die in lawaai werken geen gehoorbescherming. Nog eens 16,7% droeg die niet consequent. In dit artikel lees je waar dat aan ligt en wat je als werkgever kunt doen.

Waarom gehoorbescherming in de zak blijft

De Nationale Hoorstichting onderscheidt persoonlijke, sociale en situationele redenen. In de praktijk komen ze vaak samen.

Het zit niet lekker

Gebrek aan comfort is een van de genoemde redenen om gehoorbescherming niet consequent te dragen. Een oorkap wordt warm, een schuimdopje drukt of schuift uit het oor. Wie daar elke dienst last van heeft, doet de bescherming steeds vaker even uit. Wanneer een kap en wanneer een dop beter past, lees je in oordoppen of oorkappen.

Ik versta mijn collega's niet

Gehoorbescherming gaat niet altijd samen met andere taken. Een medewerker hoort een collega of een signaal minder goed en haalt de dop eruit om te verstaan wat er gezegd wordt. Te veel demping, ook wel overdemping, maakt dat erger. Ook je eigen stem kan vreemd klinken. Dat heet het occlusie-effect.

Het staat niet stoer

Bedrijfscultuur telt mee. Als de opvatting heerst dat je jezelf niet hoeft te beschermen, dragen minder mensen gehoorbescherming. Uit gesprekken van de Nationale Hoorstichting bleek ook dat teams van een leidinggevende die zelf geen gehoorbescherming draagt, er vaak minder gebruik van maken.

Ik merk er toch niets van

Gehoorschade door lawaai ontstaat langzaam. Veel werknemers weten niet dat die schade blijvend is en dat ook korte pieken meetellen. Daardoor voelt het niet urgent. Lees ook de eerste signalen van gehoorschade.

Hij ligt in de auto

Soms is het simpel. De gehoorbescherming is er niet op het moment dat het lawaai begint, of de medewerker is hem vergeten.

Even uitdoen kost meer dan je denkt

De Nationale Hoorstichting geeft een rekenvoorbeeld. Iemand werkt een hele dag in 100 dB met een gehoorkap die 20 dB dempt. Hij zit dan op 80 dB. Zet hij de kap een kwartier af, bijvoorbeeld omdat die te warm is, dan krijgt hij in dat kwartier weer 100 dB. Omdat elke 3 dB erbij een verdubbeling van de geluidsenergie is, telt dat ene kwartier even zwaar als een hele werkdag onbeschermd in 85 dB. Gehoorbescherming die medewerkers prettig vinden, levert dus meer op dan een zwaardere demping die af en toe uit gaat.

Wat helpt wel?

De richtlijn van de NVAB over preventie van beroepsslechthorendheid noemt draagcomfort en motivatie als vaste aandachtspunten. Dit zijn de maatregelen die daarop aansluiten.

Maatwerk dat de hele dienst blijft zitten

De NVAB adviseert voldoende keuze aan te bieden en noemt otoplastieken als passende keuze bij continue blootstelling aan lawaai. Een otoplastiek wordt gemaakt op basis van een afdruk van het oor van de drager. Zachte siliconen geven mee, hard acryl is stevig en makkelijk schoon te maken. Bekijk alle oordoppen op maat of de collectie gehoorbescherming voor werk.

Het juiste filter, niet het zwaarste

Kies de demping op basis van de geluidsmetingen. Te weinig beschermt niet, te veel sluit mensen af. Audibling werkt met wisselbare membraanfilters.

• DI voor bouw, industrie, logistiek, voeding en farma, zie oordoppen voor de bouw en oordoppen voor voeding en farma;
• DR voor kantoor, zorg en onderwijs, zie oordoppen voor kantoor;
• DM voor horeca en evenementen, waar praten met gasten en collega's belangrijk is;
• DIM voor impulsgeluid, zoals schieten.

Alle waarden staan op de filterpagina. Voorbeelden per sector vind je bij industrie en bouw, voedingsindustrie, transport en logistiek en horeca en evenementen.

Voorlichting die blijft hangen

Volgens de NVAB werkt voorlichting het best als je die herhaalt, individueel en in groepen. Maak het concreet. Laat medewerkers hun oordoppen ter plekke inbrengen en corrigeer waar nodig. Gebruik plaatjes en mondelinge uitleg, en een tolk of voorlichter in de eigen taal als dat nodig is.

Een toolbox van tien minuten

De NVAB raadt aan om lawaai en gehoorbescherming een vast punt te maken in het werkoverleg. Een korte toolbox op de werkvloer past daar goed bij. Mogelijke onderwerpen zijn deze.

• waar op de afdeling het lawaai zit en wat de metingen zeggen;
• hoe je een otoplastiek goed inbrengt en controleert;
• het rekenvoorbeeld van het kwartier zonder bescherming;
• welke signalen van gehoorschade je kunt opmerken en bij wie je ze meldt.

Voorbeeldgedrag van leidinggevenden

De NVAB vraagt om de leidinggevende bij de voorlichting te betrekken en te motiveren tot voorbeeldgedrag. Een teamleider die in de lawaaizone zelf gehoorbescherming draagt en collega's daarop aanspreekt, maakt dragen normaal.

Huisstijl en een eigen logo

Gehoorbescherming waar medewerkers trots op zijn, ligt minder snel in de auto. Je kiest uit zes kleuren, en een speciale kleur kan in overleg. De opties zie je in het designlab. Vanaf 10 stuks printen we jullie eigen logo erop. Voor deze logo-print is octrooi aangevraagd. Een herkenbare otoplastiek is minder snel kwijt en komt sneller terug bij de eigenaar. Meer lees je op onze pagina over otoplastieken met logo.

Wat de Arbowet van je vraagt

Volgens het Arbobesluit stel je gehoorbescherming beschikbaar bij een dagelijkse blootstelling boven 80 dB(A). Vanaf 85 dB(A) is dragen verplicht. Met de bescherming in het oor mag 87 dB(A) nooit worden overschreden. Artikel 8.3 van het Arbobesluit gaat verder dan beschikbaar stellen. Er moet ook voor worden gezorgd dat werknemers hun beschermingsmiddelen gebruiken. Artikel 8.1 vraagt dat een beschermingsmiddel afgestemd is op de ergonomische eisen en geschikt is voor de drager.

Artikel 6.11 noemt onderwerpen voor de voorlichting. Denk aan de risico's van lawaai, de meetresultaten, het juiste gebruik van gehoorbeschermers en hoe signalen van gehoorschade kunnen worden opgespoord en gemeld. Werknemers hebben op hun beurt de plicht beschermingsmiddelen juist te gebruiken (artikel 11 Arbowet). Het volledige overzicht staat in wat de Arbowet zegt over gehoorbescherming op het werk.

Zo pak je het aan

1. Breng het lawaai in kaart in de RI&E en pak eerst de bron aan.
2. Kies per werkplek het filter en het materiaal, samen met de medewerkers.
3. Laat iedereen aanmeten. Vanaf 10 personen komen we op locatie. Kleinere teams gaan naar een aangesloten audicien via advies aanvragen.
4. Introduceer ze met een toolbox en oefen het inbrengen.
5. Blijf volgen. Kijk op de werkvloer mee, bespreek het in het werkoverleg en laat de pasvorm controleren met een lektest.

Wil je weten wat dit kost voor jouw team? Met de calculator op onze zakelijke pagina zie je direct een indicatie.

Veelgestelde vragen

Mag een medewerker weigeren gehoorbescherming te dragen?

Vanaf een dagelijkse blootstelling van 85 dB(A) zijn werknemers verplicht gehoorbescherming te dragen. De Arbowet vraagt ook dat ze beschermingsmiddelen juist gebruiken. Vraag bij weigering eerst naar de reden. Vaak zit het probleem in comfort of verstaanbaarheid.

Wie betaalt de gehoorbescherming?

De werkgever. Volgens artikel 44 van de Arbowet komen de kosten van de Arbo-regels niet bij werknemers terecht. Lees ook otoplastieken vergoed?

Welke demping kies ik voor mijn team?

Dat hangt af van de metingen per werkplek. Kies genoeg demping om onder de grenzen te blijven, maar niet zoveel dat mensen elkaar niet meer verstaan. Voor bouw en industrie is dat meestal een DI-filter, voor kantoor een DR-filter.

Komen jullie bij ons aanmeten?

Ja, als er bij jullie 10 of meer mensen werken. Kleinere teams laten zich aanmeten bij een aangesloten audicien. Ongeveer drie weken na het aanmeten liggen de otoplastieken klaar.

Bronnen

• Nationale Hoorstichting, Preventie van gehoorschade op de werkvloer (2014)
• NVAB, Multidisciplinaire richtlijn Preventie beroepsslechthorendheid (2006)
• Arboportaal, Wat zegt de wet over lawaai op het werk?
• Arbeidsomstandighedenbesluit, artikel 6.11, 8.1 en 8.3, via wetten.overheid.nl
• Arbeidsomstandighedenwet, artikel 11 en 44, via wetten.overheid.nl

Laatst bijgewerkt op 7 oktober 2026.