Wat zegt de Arbowet over gehoorbescherming op het werk?

Ja, gehoorbescherming kan op het werk verplicht zijn. Volgens het Arbobesluit moet je werkgever gehoorbeschermers beschikbaar stellen bij een dagelijkse blootstelling boven 80 dB(A). Vanaf 85 dB(A) ben je als werknemer verplicht ze te dragen. En met de bescherming in je oor mag de blootstelling nooit boven 87 dB(A) uitkomen.

Die getallen zijn het begin, niet het hele verhaal. De wet vraagt van werkgevers ook dat ze lawaai in kaart brengen, eerst de bron aanpakken, medewerkers voorlichten en een gehoortest mogelijk maken. In dit artikel zetten we alle regels over lawaai op de werkplek op een rij, met de verantwoordelijkheden van werkgever en werknemer en een stappenplan om het praktisch te regelen.

Waar staan de regels over lawaai op het werk?

De basis ligt in de Arbeidsomstandighedenwet (Arbowet). Die bepaalt onder meer dat elke werkgever een risico-inventarisatie en -evaluatie (RI&E) maakt, dat werknemers beschermingsmiddelen op de juiste manier gebruiken en dat de kosten van de Arbo-regels niet bij werknemers terechtkomen. De concrete regels voor geluid staan in het Arbeidsomstandighedenbesluit (Arbobesluit), hoofdstuk 6, afdeling 3 (artikel 6.6 tot en met 6.11). Arboportaal, de informatiesite van de overheid over gezond en veilig werken, vat die regels samen.

De wet rekent met de dagelijkse blootstelling. Dat is het gemiddelde geluidsniveau over een werkdag van acht uur, inclusief korte harde pieken. Een paar minuten heel hard geluid kan daardoor net zo zwaar meetellen als een hele dag matig lawaai. Wat dB(A) precies is, lees je in onze begrippenlijst.

Actiewaarden en grenswaarde op een rij

Het Arbobesluit werkt met twee actiewaarden en één grenswaarde. Naast het gemiddelde niveau in dB(A) kijkt de wet ook naar de piekgeluidsdruk, uitgedrukt in pascal (Pa). Die is bedoeld voor korte, harde knallen, zoals hamerslagen, slaande metalen delen of een schietbaan.

Wat als het lawaai per dag sterk verschilt?

Voor bijzondere taken waarbij de blootstelling per werkdag flink verschilt, staat het Arbobesluit (artikel 6.9) toe dat je met een weekgemiddelde rekent. Ook dan geldt dat de wekelijkse blootstelling, met de gehoorbescherming meegerekend, niet boven 87 dB(A) mag uitkomen.

Eerst de bron aanpakken, dan pas gehoorbescherming

Gehoorbescherming is belangrijk, maar het is niet de eerste stap. Artikel 6.8 van het Arbobesluit zegt dat een werkgever het risico eerst aan de bron wegneemt of zo veel mogelijk beperkt. De wet noemt daarbij onder andere deze maatregelen.

• andere werkmethoden die minder lawaai opleveren;
• stillere machines en gereedschappen kiezen;
• afschermen, omkasten of geluidsabsorberend materiaal toepassen;
• trillingen en constructiegeluid dempen of isoleren;
• goed onderhoud van machines en installaties;
• de duur van de blootstelling beperken, met voldoende rustpauzes.

Blijft het daarna te hard, dan is persoonlijke gehoorbescherming nodig. Ook rust- en pauzeruimtes moeten volgens het Arbobesluit een geluidsniveau hebben dat past bij hun functie.

Lawaai in kaart brengen met de RI&E en een plan van aanpak

Elke werkgever legt in de RI&E schriftelijk vast welke risico's het werk met zich meebrengt. Bij lawaai betekent dat volgens artikel 6.7 van het Arbobesluit het volgende.

• de geluidsniveaus worden beoordeeld en zo nodig gemeten, door een deskundige of arbodienst;
• dat gebeurt periodiek volgens een vast tijdschema, en opnieuw als de situatie flink verandert;
• de beoordeling kijkt ook naar impulsgeluid, risicogroepen, de wisselwerking tussen lawaai en waarschuwingssignalen en de beschikbaarheid van gehoorbeschermers met voldoende demping;
• de ondernemingsraad of personeelsvertegenwoordiging mag zijn oordeel geven over de manier van meten en over de keuze van gehoorbeschermers;
• de resultaten worden vastgelegd en met uitleg gedeeld met de ondernemingsraad, personeelsvertegenwoordiging of de betrokken werknemers.

Het plan van aanpak hoort bij de RI&E (artikel 5 Arbowet). Daarin staat welke maatregelen je neemt en binnen welke termijn.

Gehoortest of audiometrisch onderzoek

Wie in lawaai werkt, heeft recht op een gehoortest. Het Arbobesluit (artikel 6.10) maakt daarbij onderscheid.

• Boven 85 dB(A) of 140 Pa krijgt iedere werknemer de gelegenheid om periodiek een audiometrisch onderzoek te laten doen.
• Boven 80 dB(A) of 112 Pa geldt dat recht als uit de beoordeling en meting blijkt dat er een gezondheidsrisico is.

Het doel is een eventuele achteruitgang van het gehoor vroeg op te sporen. De uitslagen komen in een persoonlijk medisch dossier, en je hebt recht op inzage. Blijkt dat iemand gehoorschade door werk heeft opgelopen, dan moet de werkgever opnieuw meten, de maatregelen herzien en collega's die op dezelfde manier zijn blootgesteld opnieuw een test aanbieden (artikel 6.10a).

Wie doet wat? Werkgever en werknemer

Betaalt de werkgever gehoorbescherming?

Ja. Gehoorbescherming die nodig is vanwege lawaai op het werk betaalt de werkgever, en een eigen bijdrage van de werknemer mag niet. Artikel 44 van de Arbowet zegt dat de kosten van het naleven van de Arbo-regels niet ten laste van werknemers worden gebracht. En volgens artikel 6.8 van het Arbobesluit stelt de werkgever boven 80 dB(A) of 112 Pa de gehoorbeschermers ter beschikking. Samen komt het erop neer dat de werkgever de gehoorbescherming regelt en betaalt.

Dat gaat verder dan de aanschaf. Volgens artikel 8.3 van het Arbobesluit worden persoonlijke beschermingsmiddelen onderhouden, schoon gehouden en waar nodig vervangen. Nieuwe filters, of een nieuw paar als de oude niet meer goed afsluiten, horen daar ook bij. De gehoortest die de werkgever moet aanbieden, komt eveneens voor zijn rekening.

Welke gehoorbescherming het wordt, kiest de werkgever op basis van de RI&E. De wet schrijft geen otoplastiek op maat voor. Wel moet het middel geschikt zijn voor het werk en passen bij de drager (artikel 8.1 en 8.2). Knelt een standaard oordop of valt hij steeds uit, meld dat dan, want dan is het de vraag of hij nog aan die eis voldoet. Voor gehoorbescherming die je alleen privé gebruikt, bijvoorbeeld op een festival, geldt dit allemaal niet.

Of je zorgverzekering iets bijdraagt en hoe de werkkostenregeling voor de werkgever uitpakt, lees je in otoplastieken vergoed?

Waarom kiezen voor gehoorbescherming op maat?

Het Arbobesluit spreekt over "naar behoren aangemeten" gehoorbeschermers. Een persoonlijk beschermingsmiddel moet volgens artikel 8.1 ook passen bij de drager en bij de ergonomische eisen. Gehoorbescherming die knelt of steeds uitvalt, wordt minder gedragen. En gehoorbescherming die in je zak zit, beschermt niet.

Een otoplastiek wordt gemaakt op basis van een afdruk van het oor van de drager. Bij Audibling gebeurt dat in ons eigen Nederlandse lab, Audiform in Kilder. Onze otoplastieken zijn PPE-3 gehoorbescherming conform EN 352 en hebben gecertificeerde filters. Je kiest per werkplek het juiste wisselbare membraanfilter.

• DI voor productie, logistiek, bouw, voeding en farma;
• DIM voor werk met impulsgeluid, zoals op een schietbaan, met extra demping bij knallen;
• DR voor kantoor, zorg en onderwijs;
• DM voor horeca en events, waar communicatie belangrijk is.

Meer over de demping per filter lees je in filters in otoplastieken uitgelegd en op onze filterpagina. Kies niet automatisch de zwaarste demping. Wie collega's en waarschuwingssignalen niet meer hoort, haalt zijn oordoppen sneller uit. Ook daarom vraagt het Arbobesluit aandacht voor de wisselwerking tussen lawaai en waarschuwingssignalen.

Herkenbaarheid helpt ook. Met een logo-print in jullie huisstijlkleur, mogelijk vanaf 10 stuks en waarvoor octrooi is aangevraagd, zijn oordoppen minder snel kwijt en komen ze sneller terug bij de eigenaar. Lees meer in gehoorbescherming met logo.

In zes stappen goed geregeld

1. Breng het lawaai in kaart. Laat de geluidsniveaus per werkplek of functie beoordelen en meten als onderdeel van de RI&E.
2. Pak de bron aan. Kijk naar stillere machines, afscherming, onderhoud en werkroosters.
3. Kies passende gehoorbescherming per werkplek. Stem de demping af op de meetresultaten. Bekijk onze gehoorbescherming voor werk, bijvoorbeeld oordoppen voor de bouw of oordoppen voor voeding en farma.
4. Laat iedereen aanmeten. Vanaf 10 personen komen wij op locatie. Kleinere teams gaan naar een aangesloten audicien. Ongeveer drie weken na het aanmeten liggen de otoplastieken klaar.
5. Geef voorlichting en markeer de zones. Leg uit waarom en wanneer gehoorbescherming nodig is en hoe je hem goed inbrengt.
6. Blijf controleren. Bied de gehoortest aan, laat de pasvorm periodiek controleren met een lektest en werk de RI&E bij als er iets verandert. Lees ook hoe lang otoplastieken meegaan.

Wil je deze stappen met je team afvinken? Download dan onze checklist gehoorbescherming op de werkvloer. Daarin staan de punten uit het Arbobesluit met afvinkvakjes, een actielijst en de bronnen.

Wil je weten wat dit kost voor jouw team? Met de calculator op onze zakelijke pagina zie je direct een indicatie. Zakelijke otoplastieken zijn er vanaf €148 per persoon, exclusief btw.

Veelgestelde vragen

Is gehoorbescherming verplicht vanaf 80 of vanaf 85 dB(A)?

Boven 80 dB(A) moet de werkgever gehoorbescherming beschikbaar stellen. Vanaf 85 dB(A) moeten werknemers die ook echt dragen. Voor korte harde knallen gelden aparte piekwaarden van 112 Pa en 140 Pa.

Betaalt de werkgever ook otoplastieken op maat?

Als een otoplastiek op maat de passende gehoorbescherming is voor jouw werk, dan betaalt de werkgever die. Welk type het wordt, kiest de werkgever op basis van de RI&E. Een eigen bijdrage vragen mag niet, want artikel 44 van de Arbowet legt de kosten bij de werkgever.

Hoe weet ik hoeveel lawaai er op mijn werkplek is?

Dat volgt uit de beoordeling en meting in de RI&E. Volgens het Arbobesluit moeten de resultaten, met uitleg, worden gedeeld met de ondernemingsraad, de personeelsvertegenwoordiging of de betrokken werknemers. Vraag er dus gerust naar.

Wat als ik mijn gehoorbescherming niet draag?

Vanaf 85 dB(A) ben je verplicht gehoorbescherming te dragen, en de Arbowet vraagt van werknemers dat ze beschermingsmiddelen op de juiste manier gebruiken. Zit je oordop niet lekker, meld dat dan. Een goed passende otoplastiek op maat kan helpen.

Bronnen

• Arboportaal, Wat zegt de wet over lawaai op het werk? (geraadpleegd 4 oktober 2026)
• Arbeidsomstandighedenbesluit, hoofdstuk 6, afdeling 3 (art. 6.6 t/m 6.11) en art. 8.1 tot en met 8.3, via wetten.overheid.nl
• Arbeidsomstandighedenwet, art. 5, 11 en 44, via wetten.overheid.nl
• Arbocatalogus Grafimedia, Toepassen van gehoorbescherming

Laatst bijgewerkt op 7 oktober 2026